Czy wybór butów ma znacznie? w jakich butach biegać?

Czy wybór butów ma znacznie? w jakich butach biegać?
Marcin Mrukowski , 05-03-2017

Co raz więcej ludzi podejmuje zwiększoną aktywność fizyczną. Staję się ona elementem dnia codziennego. Zwiększony poziom aktywności jest skorelowany z ryzykiem kontuzji. W dzisiejszych czasach jesteśmy bombardowani informacjami i nawet wysoce wykwalifikowane osoby mają problem z ich przetwarzaniem.

Potężne firmy produkujące odzież i sprzęt sportowy prześcigają się w kolejnych nowinkach technologicznych zapewniając nas, że będziemy robić wszystko szybciej mocniej i więcej, ale czy na pewno? I czy ma to wpływ na nasze zdrowie.

Badania dotyczące redukcji oraz zapobiegania kontuzji wśród biegaczy prowadzone są od dekad. Natomiast w ostatnich latach skupiają się m.in.  nad wpływem wyboru butów do biegania a ryzykiem kontuzji.

Występują dwa główne rodzaje impaktów i wzorców ruchowych w trakcie bieganie (foot strike pattern). Większość biegaczy wybiera tzw. RFS (rearfootstrike) czyli przetaczanie stopy w trakcie biegu od pięty do palców, ostatnimi czasy istnieje także nurt tzw. biegaczy naturalnych którzy lądują na śródstopiu i kojarzeni są butami z bardzo niskim poziomem amortyzacji lub jego brakiem (forefoot strike).

 

Jak więc biegać aby zminimalizować ryzyko kontuzji?

Wyniki badań nad biegaczami RFS dowiodły wysokiego wpływu wypadkowych sił pionowych na ciało, co skutkuję wysokim wskaźnikiem obciążenia w momencie kontaktu pięty z podłożem. Wykazano że wskaźnik ten jest mocno powiązany z ryzykiem kontuzji u biegaczy. Natomiast badany drugi typ w istotny sposób redukuje wypadkowe siły pionowe działające na biegacza. Jednakże należy dodać, iż na ciało w trakcie biegu działają  również siły boczne – dośrodkowe i w osi przód-tył. Sumując wszystkie wartości, (siły we wszystkich płaszczyznach) otrzymujemy całkowity wskaźnik obciążenia.

W 2014 roku Rooney i wsp. wykazali, iż biegacze stosujący wzorzec ruchowy RFS doświadczają wysokiego natężenia sił pionowych z kolei FFS maja niski poziom oddziaływań wertykalnych natomiast zwiększonych bocznych i wstecznych. Kiedy podsumowano wszystkie wartości okazało się, że całkowity wskaźnik obciążenia jest bardzo zbliżony obu stylom biegowym. Zasugerowano więc, że to czy lądujemy w trakcie biegu na pięcie czy śródstopiu nie ma znaczenia, ryzyko doznania kontuzji jest na podobnym poziomie.

Publikacja ta spowodowała duży szum naukowy i już w grudniu 2016 roku Rice, Hanna i wsp. opublikowali badanie naukowe z którego wynika, że na całkowity wskaźnik obciążenia ma wpływ nie tylko wzorzec ruchowy, ale również dobór butów. Okazało się że ci biegacze, którzy stosują buty do biegania z wysokim poziomem amortyzacji i lądują na pięcie (RFS) mają wyraźnie i znacząco większy wskaźnik całkowitego obciążenia niż ci ,którzy stosują buty minimalistyczne i lądują na śródstopiu(FFS).

Stosowanie więc butów z bardzo niskim poziomem amortyzacji lub brakiem amortyzacji może promować niższe wartości całkowitego wskaźnika obciążenia, który jest skorelowany z ryzykiem kontuzji.

Podsumowując wybór butów ma znaczenie jednakże zmiana stylu biegowego z HFS na FFS i rodzaju butów powinna odbywać się stopniowo z wysokiej amortyzacji do niskiej tak, aby wszystkie tkanki  mogły przejść prawidłowy proces adaptacyjny.